تبلیغات
علمیران - فلسفه اخلاق نظریه استاد مطهری در مورد اخلاق و فلسفه آن
فلسفه اخلاق نظریه استاد مطهری در مورد اخلاق و فلسفه آن | دین ,
  استاد شهید مطهری در كتابهای (فلسفه اخلاق) و نیز كتاب (تعلیم و تربیت اسلامی) درخصوص فلسفه اخلاق و نظریات مطرح در این زمینه بحث و گفتگو می‌كند و نظرات اندیشمندان درخصوص اخلاق را بشرح زیر دسته‌بندی می‌نماید :
1- نظریه كانت یا نظر وجدان اخلاقی – كارهای اخلاقی توسط وجدان اخلاقی به انسان الهام می‌شود در حقیقت این كارها جزء سرشت و فطرت انسان است و انسان را به كمال و نه (سعادت) دعوت می‌كند0
2- نظریه افلاطون – اخلاق یعنی آنجا كه روح انسان حالتی پیدا می‌كند كه خود روح زیبا می‌شود اگر كار زیباست به تبع روح زیباست – از نظر افلاطون پایه اخلاق (عدالت) است و عدالت مساوی با (زیبائی)0
3- نظریه عاطفی (نظریه هندی) – كار اخلاقی كاری است كه از عاطفه‌ای عالیتر از تمایلات فردی یعنی عاطفه ، غیر دوستی ، سرچشمه می‌گیرد0 4- نظریه عاطفی و محبت (نظریه مسیحی) – كار اخلاقی كاری عاطفی همراه با محبت است0
5- نظریه فلاسفه اسلامی ( نظریه اراده) – این مكتب ملاك و معیار اخلاقی بودن را عقل و اراده می‌داند0
6- نظریه زیبائی معقول – امور اخلاقی فی حد ذاته زیبائی دارد ، با عظمت و با جاذبه و كشش است و حركت ایجاد می‌كند و ستایش آفرین است0
7- نظریه عقل دوراندیش – این نظریه را مادیون مطرح كرده‌اند و راسل هم از آن دفاع می‌كند بر اساس آن انسان برای هر كار اخلاقی یك دوراندیشی دارد و در نظر می‌گیرد كه منفعت برای او ایجاد می‌كند و انجام می‌دهد0
8- حسن و قبح ذاتی و عقلی – كارهای اخلاقی بدلیل حسن ذاتی كه دارد و عقل انسان حسن ذاتی كارهای اخلاقی و قبح ذاتی كارهای ضد اخلاقی را درك می‌كند ، به سوی آن متمایل و یا از آن دوری می‌جوید0
استاد مطهری در باب این نظریه در صفحه 70 كتاب (تعلیم و تربیت اسلامی) اضافه می‌كند كه : این حرفی نیست كه صددرصد بتوان اثباتش كرد اگر چه اخلاق سقراطی بر این مبناست ، مخصوصاً حسن و قبح ذاتی افعال كه خود حكما برایش چندان پایه‌ای قائل نیستند0
9- نظریه رضای خدا – نظریه دیگری وجود دارد و آن اینكه اساساً اخلاق را برگردانیم به اخلاق مذهبی و بگوئیم بقیه نظریه‌ها همه فلسفی و علمی است0 این نظریه معتقد است كه فعل اخلاقی آن فعلی است كه هدف و انگیزه‌اش رضای حق باشد (این نظریه احتمالاً همان نظریه امر و نهی الهی یا حسن و قبح شرعی است)
استاد مطهری نظر خویش را در مورد فلسفه اخلاق در كتابهای فلسفه اخلاق و تعلیم و تربیت و بعنوان مجموع سخنرانی‌ها ابراز داشته‌اند و نظریه‌ای بنام (پرستش) را مطرح كرده‌اند ایشان به تمام نظریات كه در جهان مطرح شده است ایراد گرفته‌اند و آنها را ناقص می‌دانند اما گفته‌اند اگر تمام نظریات با مبنای اعتقاد به خدا باشد می‌توان آنها را پذیرفت0 بهرحال از مجموعه صحبت‌های استاد چنین برمی‌آید كه :
1- امور اخلاقی در چهارچوب نظام الهی معنا پیدا می‌كند0
2- انجام امور اخلاقی افراد سكولار و غیر خداپرست ، یك (عبادت و پرستش ناآگاهانه) است0
3- از طریق آیات و روایات اثبات می‌شود كه امور اخلاقی در (فطرت انسان) نهاده شده و یا به او (الهام) شده و می‌شود0
4- براساس (نظریه پرستش) ، انسان به حسب فطرت كارهای اخلاقی را شریف و شرافتمندانه‌ می‌داند0 (ص 126 كتاب فلسفه اخلاق)
آیات و روایاتی كه استاد مطهری بدان اشاره كرده است بطور خلاصه بشرح زیر است :
1- با توجه به آیه « و اوحینا الیهم فعل الخیرات (سوره انبیاء آیه 73) » كه تفسیر المیزان در باره آن گفته است : در این آیه (افعلو) نیامده است كه به عنوان تكلیف شرعی معنی شود بلكه فعل آمده كه معنی جمله این می‌شود كه ما خود كار خیر را به مردم الهام كردیم0
2- وقتی آیه « تعاونوا علی البر و التقوا و لاتعاونوا علی الاثم و العدوان » نازل شد مردی به نام وابصه نزد رسول اكرم (ص) آمد و گفت سئوالی دارم حضرت فرمود : من بگویم سئوالت چیست ، گفت : بفرمائید ، فرمودند آمده‌ای كه (بر) و (تقوا) و (اثم) و (عدوان) را برایت معنا كنم ، گفت : یا رسول الله بلی برای همین آمده‌ام ، نوشته‌اند كه پیامبر سه انگشت خود را جمع كرد و به سینه وابصه زدند و فرمودند یا وابصه از دل خودت سئوال كن و از قلبت استفتا كن0
لازم بذكر است كه نظریه (پرستش) یا نظریه (فطرت) كه توسط استاد مطهری طرح شده است در هیچ كدام از كتابهای فلسفه اخلاق مطرح نبوده و اگر مشابهی برای این نظریه بتوان پیدا كرد احتمالاً همان (حسن و قبح الهی) است و اگر بتوان با نظریه (حسن و قبح عقلی) مقایسه كرد آنگاه می‌توان گفت كه (عقل و فطرت) در این دو نظریه بر هم منطبق خواهند شد0
نوشته شده توسط محمد در چهارشنبه 15 آبان 1387 و ساعت 01:47 ق.ظ
نوشته های پیشین
+ جیمی هندریکس پدر گیتار الکتریک+ اریک کلپتون((eric clapton))+ جف بک((Jeff beck))+ چگونه بوی بد را ریشه‌کن کنیم؟+ جیمز هتفیلد+ استاد بنان+ بیوگرافی متالیكا+ جلال ذوالفنون+ یانی کریسومالیس + بتهوون+ ماه+ مریخ+ سیاره مشتری+ سیاره زحل+ سیاره اورانوس

صفحات: